BITIRUV MALAKAVIY ISHI

Size: px
Start display at page:

Download "BITIRUV MALAKAVIY ISHI"

Transcription

1 O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO`MITASI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI VA KASB TA LIMI FAKULTETI «AXBOROT-TA LIM TEXNOLOGIYALARI» KAFEDRASI Ta lim oluvchilarning intellektual qobilyati, erishgan yutuqlari va reyting ko`rsatkichlari bo`yicha sinflashtirilgan ma lumotlar bazasini algoritmi va dasturiy vositasini yaratish mavzusidagi BITIRUV MALAKAVIY ISHI Bajardi: Korxonalar servisi (Elektron kompyuter texnikasi) yo nalishi bitiruvchisi 4 - kurs talabasi Anorboyev E.A. ILMIY RAHBAR: Raxmatov B.N. Bitiruv malakaviy ishi kafedradan dastlabki himoyadan o tdi. sonli bayonnomasi 2014 yil Kafedra mudiri v.v.b. Yakubjanova D.K. S A M A R Q A N D 2014

2 MUNDARIJA Kirish... 3 I BOB. OB YEKTLARNI BAHONI HISOBLASH ALGORITMI ASOSIDA TANISH. 1. Asosiy tushunchalar 6 2. Bahoni hisoblash algoritmi Bahoni hisoblash algoritmi yordamida talabalarning iqtidori va reyting ko rsatkichlari bo yicha sinflashtirish masalasi yechish usuli II BOB. WEB SAYT YARATISH ZAMONAVIY PLATFORMALARI VA TEXNOLOGIYASINING DASTURIY TA MINOTI Zamonaviy dinamik web sayt yaratishning obyektga yo naltirilgan dasturlash texnologiyalari va interfeyslari Yii freymvorki va undan foydalanish III BOB. YARATILGAN DASTURIY MAHSULOTNING TARKIBIY QISMLARI VA UNDAN FOYDALANISH UCHUN KO RSATMALAR Talabalar iqtidorini aniqlovchi interaktiv xizmatdan foydalanish tartibi Kompyuterli ish o rinlarida yong in xavfsizligi Xulosa. 55 Adabiyotlar ro yxati. 56 Ilova

3 KIRISH Mavzuning dolzarbligi. Prezidentimiz I.Karimov XXI asrni ma naviyma rifat asri, ilm-fan madaniyat va axborotlar asri deb ta riflar ekan, bu bilan hozirgi davrning muhim belgisi va xususiyatini ham belgilab berganini payqab olish qiyin emas, [1]. O zbekiston Respublikasi Prezidentining 2012 yil 21 martdagi «Zamonaviy axborot-kommunikasiya texnologiyalarini yanada joriy etish va rivojlantirish chora-tadbirlari to g risida» PQ-1730 sonli qarori Respublikamizda axborotkommunikatsiya texnologiyalari taraqqiyotida yana bir muhim bosqich bo lib qoladi [2]. Axborot-tanuvchi tizimlar hozirgi davrga kelib, xalq xo`jaligining turli sohalariga tadbiq qilinmoqda. Jumladan, tashxis qo yish, intellektual robotlar, biologiya, ekologiya, tibbiyot, geodeziya, geofizika ma lumotlarini interpretatsiya qilish, ob-havoni bashorat qilish va h.k. masalalarni va hodisalarni aniqlashga olib keladi [18,19]. Bu EHMda yechiladigan masalalar sohasining kengayishiga, hisoblash texnikasining rivojlanishiga, kompyuter texnologiyasining apparatli va dasturiy ta minotining rivojlanishiga olib keldi. Ma lumki, hozirgi davrda axborot-tanuvchi tizimlar ilmiy va amaliy sohalarda keng ko lamda qo llanilmoqda. Axborot-tanuvchi tizimlarning asosiy masalasi tajriba yo li bilan ob yektlar haqida olingan empirik ma lumotlarni o rganish va bu ma lumotlarning orasidan eng muhim ma lumotlarni (ya ni belgilarni) topish hamda topilgan muhim belgilarga xos bo lgan hal qiluvchi funksiyani hosil qilish va uning ishonchliligini yangi ob'yektlarni tanishda tekshirib ko rishdan iborat. Axborot-tanuvchi tizimlarning asosiy masalasi qaror qabul qilish qoidalarini qurishdan iborat. Axborot-tanuvchi tizimlarni yaratish muammosi sun iy intellekt sohasidagi asosiy masalalardan hisoblanadi. Axborot-tanuvchi tizimlarni yaratish usullarida boshlang ich ma lumotlarni o qitish jarayonini ikkita asosiy guruhga ajratish mumkin. Birinchisi, o qituvchi tanlov berilganda undan izlab topiladigan mumkin bo lgan maxsus qaror qabul qiluvchi funksiyalar sinfida empirik riskni 3

4 minimallashtirish masalasi bo lsa, ikkinchisi, o qituvchi tanlovdagi ob'yektlarni o qitish jarayonida har bir sinf uchun shunday belgilar tizimi ostini hosil qilish kerakki, bu belgilar tizimostida yangi ob'yektlar oldindan berilgan sinflarga yuqori ishonchlilik bilan sinflashtirilsin [5]. Ob yektlarni o qituvchisiz (avtomatik) sinflarga ajratishni o rgatish o qituvchi yordamida o rgatishga nisbatan murakkabroq operatsiyalarni o z ichiga oladi. Haqiqatan ham, o qituvchisiz o rganish jarayonida sinflar soni ham, ularning har birining xarakteristikalari ham noma lum bo ladi. Shuning uchun ham o rganish jarayoni shunday tashkil qilinadiki, ob yektlarni sinflashtirishning mumkin bo lgan barcha holatlari orasida shunday holat topiladiki, bu holatda sinflar (to plamlar) kompaktli bo lishi zarur. Ishning maqsadi va amaliy ahamiyati. Bitiruv malakaviy ishda Bahoni hisoblash algoritmi ga asoslanib talabalarning iqtidori va reyting ko rsatkichlari bo yicha sinflashtirish algoritmi va dasturiy vositasini yaratish masalasi qaraladi. Talabalarning iqtidori va reyting ko rsatkichlari bo yicha sinflashtirish dasturiy vositasini yaratish, Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Samarqand filiali Iqtidorli talabalar bilan ishlash bo limida talabalarni O zbekiston Respublikasi Prezidenti Davlat stipendiyasi nomli va soha stipendiyalari, Kompyuterda dasturlash chempionati tanlovi nomzodlarini saralash jarayonini TATU Samarqand filiali saytidagi Interaktiv xizmatlar bo`limida Iqtidoringizni tekshiring bo`limi orqali avtomatlashtiradi va ma lumotlar bazasini yaratadi. Bitiruv malakaviy ishida axborot-tanuvchi tizimlarning ta lim sohasidagi tadbiqi sifatida bahoni hisoblash algoritmi yordamida talabalarning iqtidori va reyting ko rsatkichlari bo yicha sinflashtirish algoritmi va dasturiy vositasini yaratish masalasi qaraladi. Bu dastur yordamida talabalarni kasbga kompitentligini aniqlashni avtomatlashtirish imkonini beradi. Natijada ta lim sifatini baholashda monitoring olib borish, talabalar o quv, ilmiy-ijodiy faoliyatini tahlil qilish, iqtidorli talabala faoliyati haqida elektron hisobotlar yuritish yuzasidan ishning dolzarbligini anglab olish mumkin. BMI ning tuzilishi va qismlari bo yicha qisqacha tafsilotlar. BMI kirish qismi, uchta bob, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar ro yxati va ilova qismlaridan 4

5 iborat. Birinchi bobda ob yektlarni Bahoni hisoblash algoritmi asosida tanish, uning asosiy tushunchalari, Bahoni hisoblash algoritmi, Bahoni hisoblash algoritmi yordamida talabalarning iqtidori va reyting ko rsatkichlari bo yicha sinflashtirish masalasi yechish usuli haqida tushintirilib o`tilgan. Ikkinchi bobda Web sayt yaratish zamonaviy platformalari va texnologiyasining dasturiy ta minoti, zamonaviy dinamik web sayt yaratishning obyektga yo naltirilgan dasturlash texnologiyalari va interfeyslari, Yii freymvorki va undan foydalanish yo`riqnomasi keltirilgan. Uchinchi bobda yaratilgan dasturiy mahsulotning tarkibiy qismlari va undan foydalanish uchun ko rsatmalar, kompyuterli ish o rinlarida yong in xavfsizligi haqida ma lumotlar keltirilgan. Xulosa qismida bajarilgan ishlar bo yicha olingan natijalar xulosasi keltirilgan. Ilova qismida dastur kodlari keltirilgan. 5

6 I BOB. OB YEKTLARNI BAHONI HISOBLASH ALGORITMI ASOSIDA TANISH 1. Asosiy tushunchalar. Tanuvchi tizimlarni yaratish asosiy va qo shimcha bosqichlardan iborat. Asosiy bosqichga quyidagilar kiradi: - belgilar alfavitini tuzish; - mavjud masalani yechish jarayonida belgilar alfavitidan muhim yoki muhim emas belgilarni tanlash; - muhim yoki muhim emas belgilarga mos qaror qabul qiluvchi funksiyani qurish; - obyektlarni tanish yoki sinflashtirish usullaridan foydalanish; - o qituvchi tanlov yoki sinov tanlovdagi obyektlarning qaysi sinfga qarashli ekanligi haqida qaror qabul qilish. Qo shimcha bosqichga quyidagilar kiradi: - belgilar alfavitiga yangi belgilarni kiritish; - belgilarni muhim yoki muhim emas belgilarga ajratishni sharhlash; - sinflashtirish yoki tanish masalasini baholash uchun boshqa usullarni qo llash; - sinflashtirish yoki tanish jarayonini optimallashtirish. Endi ushbu bosqichlarni amalga oshirish jarayonini ko rib chiqamiz. 1 - bosqichda obyektlar haqidagi ma lumotlar idrok etiladi. Idrok etilgan ma lumotlar obyektlarda belgilar sifatida qabul qilinadi. 2 - bosqichda haqiqiy obyektlarda belgilar alfaviti tanlanadi va ular kodlashtiriladi. 3 - bosqichda haqiqiy obyektlarda tanlangan belgilar alfavitidan qaror qabul qiluvchi muhim yoki muhim emas belgilar ajratiladi. 4 - bosqichda qaror qabul qiluvchi funksiya topiladi va uning yordamida obyektlar taniladi yoki sinflashtiriladi. Shu vaqtgacha biz tanish muammosida insonlarni avtomatlarga almashtirish nazariyasi haqida gapirgan edik. Endi bilimlarni amaliyotga qo llash masalasi bilan 6

7 shug ullanamiz. Shu ma noda qiyofani tanish usullarining amaliyotda qo llanilishi axborot - tanuvchi tizimlar deb yuritiladi. Qiyofani tanish masalalariga texnika va tibbiy tashxis, geologik qazilmalarning holatini tanish, obyektlarning statistik va dinamik holatini tanish, hosilning holatini belgilash, o rmondagi yong inni tanish va ishlab chiqarish jarayonlarini boshqarish kabilarni kiritish mumkin. Axborot - tanuvchi tizimlar XX asrning 50 - yillaridan boshlab yaratilgan bo lsa, hozirgi vaqtga kelib bu tizimlardan foydalanmaydigan bilim va ishlab chiqirish sohasini topish qiyin. Quyida axborot - tanuvchi tizimlar qo llaniladigan sohalarni qaraymiz: 1. Texnika tashxisi. Bu tizimlarning qo llanilishi mashinalardan va texnologik jarayonlarni oshirishda, harajatlarni kamaytirishda eng muhim omil hisoblanadi. Masalan, avtomobillarni texnik ko rikdan o tkazish 500 km, 1000 km, 2000 km va h.k. muddatlarda amalga oshirilishi kerak. Ammo texnik ko rikga axborot - tanuvchi tizimlarni qo llasak, texnik ko riklar o rniga ushbu texnikaning ba zi bir qismlarini yoki kerakli tizimlarini ta mirlash mumkin. 2. Tibbiy tashxis. Kasallarga tashxis qo yishda axborot - tanuvchi tizimlardan foydalaniladi. Bunda tezkorlik va ishonchlilikka erishiladi. Kompyuterda tashxis qo yish jarayoni tezda amalga oshiriladi va tashqi faktorlarga bog liq bo lmaydi. 3. Qishloq xo jaligi. Bu sohada axborot - tanuvchi tizimlar yordamida ekiladigan maydonlarning holatini tanish, kosmosdan turib ekiladigan maydonlarning o lchamini va hosilini tanish hamda mevalarning shakli, rangi va o lchamlari bo yicha taxlashda qo l mehnatini kamaytirish kabilar amalga oshiriladi. 4. Harbiy ishlarda. Tizimlarning holatini avtomatik ravishda nazorat qilish. Shunday qilib, axborot - tanuvchi tizimlar - bu qiyofalarni axborot - tanuvchi avtomatik hisoblash qurilmasi. Hozirgi kunda axborot - tanuvchi tizimlar sifatida EHM hayotimizga to liq kirib keldi. Tibbiy sohasida obyektlarni tanish qurilmalariga rentgen apparati, UZI 7

8 apparati, tomograflar, ensefalograflar, rentgen tamograflar, kardiograflar va h.k. kabilarni misol qilib keltirish mumkin. Harbiy ishlarda radiolokatorlar, optik lokatorlar, ultratovushli lokatorlar va gamma - nurlanuvchi qabul qiluvchilar misol bo la oladi. Shuningdek, murakkab axborot - tanuvchi tizimlarda tayyorlangan mutaxassislar jamoasi ham muhim ahamiyatga ega. Shunday qilib, axborot - tanuvchi tizimlar - murakkab dinamik tizimlar bo lib, umumiy holda u tayyorlangan mutaxassislar jamoasi va texnik qurilmalar to plamidan iborat bo lgan hamda obyektlarni, jarayonlarni maxsus algoritmlar yordamida sinflarga ajratadi. 2. Axborot - tanuvchi tizimlarni yaratish jarayonida yechiladigan masalalar Ma lumki, texnikada axborot - tanuvchi tizimlar - mashinalar, qurilmalar va tizimlarni mexanizasiyalashtirish va avtomatlashtirish bo lib, ular og ir fizik mehnatda band bo lgan insonlarni o rnini bosish, o ylashga vaqt yetishmaydigan katta reaksiyalarni boshqarish hamda aqliy mehnatni talab qilmaydigan, takroriy harakatlarni talab qiladigan operatsiyalarni bajarishda qo llaniladi. Quyida tibbiy tashxisiga oid misolni qarab chiqamiz. Bu misolda qanday qilib masala formallashtiriladi, belgilar qanday qilib aniqlanadi va obyektlar qanday qilib taniladi kabi savollarga javob izlaymiz: Yurak og rig ini aniqlash. Yurak og rig ini axborot - tanuvchi avtomatik tizimni qurish talab etiladi. 1-qadam. Yurak og rig i to g risidagi barcha ma lumotlarni o rganish. Bu jarayonda biz ushbu kasallikning mumkin bo lgan barcha xarakteristikalariga ega bo lishimiz kerak: kardiogrammalar; puls; arterial bosim va h.k. 2-qadam. Kasallikni davolovchi barcha turkumni o rganish va ularni sinflarga ajratish. Natijada, davolashlar soni (S1, S2,... ) kasalliklar sinfi (A1, A2,...)dan oshib ketishi mumkin. Bunda davolashlar sonini komplekt qilishimiz 8

9 kerak. Agarda bir necha sinflar bir xil davolashga muhtoj bo lsa, u holda bunday sinflarni birlashtirishimiz kerak. 3-qadam. Kasallarning mumkin bo lgan barcha belgilaridan faqat maxsus apparatlar yordamida olingan belgilarni (fonokardiografiya, UZI, rentgen, qon taxlili va h.k.) qoldirish kerak. 4-qadam. Belgilarning orasidan tanlab olingan muhim belgilar asosida har bir sinf uchun maxsus belgilar tizimi tuziladi. Shuningdek, har bir sinf uchun sifatli belgilarning qatnashishi yoki qatnashmasligi hamda sonli belgilarning intervallari yoki qiymatlari ko rsatilishi kerak. 5-qadam. Tanlab olingan muhim belgilar asosida hal qiluvchi funksiyalar R1(x), R2(x),..., Rk(x) hosil qilinadi va ular yordamida yangi obyektlar oldindan ma lum bo lgan sinflarga sinflashtiriladi. Umumiy holda, agar bizning ixtiyorimizda qandaydir obyektlar to plami mavjud bo lsa, u holda ushbu obyektlarni o rganish jarayonida muhim belgilarni topish va ushbu belgilar yordamida obyektlarni sinflarga ajratish yoki ularni tanish quyidagicha amalga oshiriladi: qandaydir prinsipga asoslangan holda obyektlar bir nechta sinflarga ajratiladi; belgilar alfaviti yaratiladi; belgilar alfaviti asosida har bir sinf ta riflanadi; belgilarni axborot - tanuvchi qurilma yaratiladi yoki aniqlanadi; hisoblash qurilmalari yordamida aposterior va aprior ma lumotlar solishtiriladi va qaror qabul qilinadi. Axborot - tanuvchi tizimlarni yaratish masalasini jumlalashtirish va ularni yechish usullari Axborot - tanuvchi tizimlarni yaratishda eng asosiy masalalardan biri bu axborot - tanuvchi obyektlarning xarakteristikalarini aniqlashdan iborat. Obyektlarning bu xarakteristikalaridan sinflarga xos bo lgan belgilar hosil qilinadi. Belgilarning quyidagi turlari mavjud[1,3,7,8,11]: - determinalli belgilar; 9

10 - ehtimolli belgilar; - mantiqiy belgilar; - strukturali belgilar; 1. Determinalli belgilar bu obyektlarning shunday xarakteristikalari bo lib, ular aniq va doimiy sonli qiymatlarga ega bo ladi. Determinalli belgilarga misol tariqasida samolyotning xarakteristikalarini quyidagi jadvaldagidek keltirish mumkin: Samolyot tiplari Xarakteristikalari F-4E F-105E F-15 F-100D Xanter 1 Ekipaj Tezligi (km/s) Potolok (m) Og'irligi (t) Samolyot uzunligi (m) Dvigatellar soni Dvigatel tortish kuchi 5, ,9 5,3 4,5 8 Uzoqqa uchish (km) Ushbu jadvalda har bir samolyotning xarakteristikalar 8-o lchovli belgilar fazosidan iborat. 2. Ehtimolli belgilar - bu obyektlar xarakteristikalari tavakkalli (ehtimolli) xarakterga bo ladi. Bunday belgilar ko proq tabiat va texnikada uchraydi. Bu belgilar bir vaqtda bir nechta sinfda uchraydigan obyektlarda uchrashi mumkin. Ehtimolli belgilarga misol tariqasida: - radiolokator signallari quvvatining o rtacha qiymati; - o simlik bargining o lchamlari; - inson jinsining qandaydir patologik o zgarishi o lchovi va h.k. 3. Mantiqiy belgilar - obyektlarda uchraydigan xarakteristikalarning mavjudligi (rost) yoki mavjud emasligi (yolg on) bilan aniqlanadi. Mantiqiy belgilarga misol tariqasida: - kasalda bosh og rig ining bor yoki yo qligi; - kasalda yo talning bor yoki yo qligi; - reaktiv aralashmaning bor yoki yo qligi; 10

11 Shuningdek, mantiqiy belgilar sifatida obyektlarning biror oraliqda berilgan xarakteristikalari ham olinishi mumkin. Masalan, kasal temperaturasi 380 dan kichik yoki katta. 4. Strukturali belgilar simvol ko rinishida yoki tasvir ko rinishida berilgan obyektlarda uchraydi. Strukturali belgilarga misol sifatida: - to g ri to rtburchakni tasvirlash uchun to g ri chiziqning gorizontal va vertikal kesmasi; - displey ekranida ixtiyoriy tasvirni hosil qilish uchun pikseldan foydalanish; Shunday qilib, axborot - tanuvchi tizimlarni yaratishda obyektlarni xarakterlovchi belgilar naborini to liq aniqlash kerak. Belgilar naborini tanlash evristik operatsiya bo lib, u belgilarni tanlovchining mahoratiga bog liq. Shuningdek, belgilar determinalli, ehtimolli, mantiqiy va strukturali belgilardan iborat bo lishi kerak. 1-misol. Sinflarning aprior alfavitini hosil qilish. Bu masalani yechish quyidagi pog onalardan iborat: 1) Obyektlarni avtomatik boshqarishda yoki inson orqali boshqarishda qanday qaror qabul qilish kerakligi aniqlanadi, ya ni obyektlarni tanish maqsadi qo yiladi; 2) Yuqorida keltirilgan maqsad asosida sinflashtirish tamoyilini tanlashga erishish uchun axborot - tanuvchi tizimlarga qo yiladigan talablar formallashtiriladi; 3) Sinflar uchun belgilar alfaviti tuziladi. Aytaylik, qandaydir mashina tashxisi usullari yordamida inson jigarini davolash talab etilsin, jigar kasalligi turlari bo yicha 11-ta kasallik turi mavjud. Ta kidlaymizki, ushbu keltirilgan masala o qituvchi yordamida axborot - tanuvchi tizimlarga kiradi, ya ni sinflar oldindan berilgan bo ladi. Agar sinflar soni oldindan ma lum bo lmasa, ya ni sinflarni obyektlarni o rganish jarayonida hosil qilsak, u holda bunday masala klasterlash masalasi deyiladi. Endi belgilar yordamida sinflarni qandaydir tasavvur qilishni qarab chiqamiz. 11

12 Agar obyeklarning belgilari determinalli bo lsa, u holda sinflarni n - o lchovli fazoda nuqta sifatida qarash mumkin. Agarda obyektlarning belgilari mantiqiy bo lsa, u holda sinflarni hosil qilish uchun belgilarning qabul qilishi mumkin bo lgan barcha naborlarini qaraymiz. Bu hozircha faqat belgilar qabul qilishi mumkin bo lgan qiymatlar to plami. Agar sinflar W1,,Wn va belgilar soni x,y,z berilgan bo lsa, u holda ular o rtasida moslik o rnatish kerak. Oddiylik uchun, misol sifatida 2 ta kasallik, ya ni oddiy shamollash va angina (W1,W2) va mantiqiy belgilar sifatida: x- yuqori harorat (x=0-yo q, x=1- bor); y- burundan suyuqlik kelishi (y=0- yo q, y=1-bor); z- tomoq og rig i (z=0- yo q, z=1- bor). U holda W1 sinf va x, y, z belgilar o rtasidagi munosabat W xyz 1 xyz x va W2 sinf bilan x, y, z belgilar orasidagi munasobat ifodalanadi. W2 xy z xy Agar obyektlardagi belgilar strukturali bo lsa, u holda sinflarni tasvirlovchi sifatida so zlar ishlatiladi. Sinfdagi har bir so z shu singari birorta obyektni xarakterlaydi. Masalan Frimen kodi. keltiramiz. Endi obyektlarni mos sinflarga ajratuvchi algoritmni tanlash masalasini Qiyofani tanish masalasi bu obyektlarda mavjud bo lgan belgilar lug ati yordamida fazoni D1, D2,, Dn sohaga mos keluvchi W1, W2,,Wn sinflarga ajratishdan iborat. Obyektlarni sinflarga ajratishda xatolik eng kichik bo lishi z yz kerak. Bu jarayonni quyidagicha ifodalash mumkin. Agar belgilar vektor X q haqiqatan Wq sinfga taalluqli bo lsa, u holda ajratuvchi funksiya Fq( Wg sinfdagi Fq( Bundan X q ) qiymatidan katta bo lishi kerak. 12 X q ) qiymati

13 Fq( X )-Fg( X )=0 kelib chiqadi. Agar x1 va x2 belgilar bilan berilgan obyektlar sinfini qarasak, u holda ajratuvchi funksiyani quyidagi rasmdagidek tasavvur qilamiz: Determinalli belgilar bilan berigan obyektlar orasidagi masofani hisoblashda ko p hollarda o rtacha kvadratik masofani hisoblash formulasidan foydalanamiz: k g L( w, Wg ) 1 d 2 ( w, wg ) k g g1 bu yerda Kg obyektlar soni. Agarda obyeklarni koordinatalar bo yicha solishtirsak, masofa d( w, w ) X X N g wn w n1 aniqlanadi. Agarda determinalli belgilarning ajratish kuchini ham e tiborga olsak, u holda obyektlar orasidagi o rtacha kvadratik masofa aniqlanadi. L( W, W ) g 1 k g k N g j1 k1 Agarda obyektlarning belgilari mantiqiy shaklda berilsa, obyektlar o rtasidagi masofani hisoblash shart emas. Bu holda belgilarning qiymatlarini mantiqiy formulaga qo yish kerak va formulaning qiymatini hisoblab uning chin yoki yolg on ekanligini tanish kerak. V 2 j X w n g 2 X w g 13

14 Aytaylik, belgilar quyidagi qiymatlarni qabul qilsin: - yuqori harorat x=1; - burundan suyuqlik oqishi y=0; - tomoq og rig i z=1. U holda x=1, y=0, z=1 qiymatlarni mantiqiy formulaga qo yamiz. U holda quyidagi natijaga ega bo lamiz: W1 xyz yz x x yz 0 W2 xy xy z z 1 Bundan obyekt x, y, z belgilari bilan angina kasalligi bilan og riganligi kelib chiqadi. Agar obyektlar strukturali (lingvistik) belgilar bilan, ya ni so zlar, simvollar bilan berilsa, u holda yangi obyektni sinflashtirishda obyektni tasvirlovchi so zlar, simvollar sinflardagi har bir so zdan tashkil topgan obyektlar bilan solishtiriladi va uning natijasiga qarab sinflashtiriladi. Yuqorida keltirilgan misollardan shunday xulosaga kelamiz. Oldimizda turgan asosiy masala - bu shunday sinflar alfaviti va shunday belgilar lug atini hosil qilish kerakki, ular yordamida hosil qilingan axborot - tanuvchi tizimimiz eng yuqori ko rsatkichga erishsin. Boshqacha qilib aytganda boshlang ich belgilar alfavitida shunday muhim belgilarni tanlab olishimiz kerakki, bu belgilar yordamida axborot - tanuvchi tizimimiz obyektlarni to g ri sinflashtirishda eng katta ehtimolga va xato sinflashtirishda eng kichik ehtimolga ega bo lsin. 14

15 2. Bahoni hisoblash algoritmi Masalaning qo yilishi. Masalaning qo yilishini bayon qilish qulay bo lishi uchun quyidagi belgilashlarni kiritamiz [1, 2]. Aniqlanayotgan j - raqamli obyektni S j orqali, bu obyektning i - belgisini a ij bilan belgilaymiz. Agar a ij belgi, i=1,2,,n, berilgan, N i 2-i=1,2,,n to plamda o z qiymatini qabul qilsa, ( j) u holda a ( a, a,..., a ) nabor va ij zj nj S j, j=1,2,...,m, obyektlar to plami yetarli deyiladi. Bu to plamni G harfi bilan belgilaymiz. Har biri n ta belgilar bilan harakterlangan m ta yetarli obyektlar to plamini T nm jadval ko rinishda kiritamiz, bu yerda m qator - obyektlar soni, n ustun - belgilar sonini bildiradi. T nm jadvalni yetarli jadval deb ataymiz. Qatorlari l ta sinfga bo lingan T nm jadvalni, T nml orqali belgilaymiz. Masalaning qo yilishi. Bizga etalon obyektlarning ba zi bir to plamlari berilgan va bu to plam l M G ko rinishdagi ta o zaro kesishmaydigan K 1,K 2,...,K r sinflarga bo lingan (masalaning oddiyroq bo lishi uchun l=2 ta sinf deb olamiz) Talab etiladi: baholi hisoblash algoritmidan foydalanib, SєG 2 oldindan berilgan K 1 yoki K 2 sinfga qarashli ekanligini aniqlang. obyektni Masalani yechish algoritmi. Baholi hisoblash algoritmi oltita asosiy bosqichdan iborat[1, 2]. 1. Tayanch to plamlar tizimi. {1,2,...,n} to plamlarning barcha mumkin bo lgan to plam ostilari N ~ ko rib chiqamiz. Bu qism to plamlarning barchasining yig indisini Ω orqali belgilaymiz. Baholi hisoblash algoritmining birinchi bosqichida tayanch to plamlar tizimi deb ataymiz. A to plamlar tizimi aniqlanadi. Bu to plamlar tizimini Bunday tizimlarga misollar sifatida quyidagilarni keltirish mumkin: a) barcha elementlar to plami Ω - bir xil quvvatga ega; b) Ω to plamning o zi; v) T nml jadvalning test to plami; g) T nml barcha tupikli test jadvallar to plami; 15

16 2. O xshashlik funksiyasi. Aytaylik S va S q yetarli qatorlar bo lsin. Ushbu qatorlarning qismlari sifatida ~ S va ~ S q larni qaraymiz. S qatorning ~ qismi deb S qatorning shunday qismi tushuniladiki, bunda S qatorda uchraydigan bir nechta belgilar qaraladi. A algoritmning ikkinchi bosqichda ~ S va ~ S q qatorlar orasidagi yaqinlashish funksiyasi beriladi. Bu funksiya r( ~ S, ~ S q ) ko rinishda belgilanadi va bu funksiya mos qatorlarning «o xshashlik» darajasini bildiradi. r( ~ S, ~ S q ) funksiyaga misollar: a) r( ~ S, ~ 1, agarda ~ S ~ S S q )= 0, agarda ~ S ~ S q q (1.1) Bu misoldan ko rinadiki, qism qatorlar o xshash bo ladi, agarda ular o zaro mos tushsa. b) agar S,,..., ), Sq (,,..., ) uchun,..., 1 1, ( 1 2 n 1 2 n 1 bajarilsa, u holda o xshashlik funksiyasi sifatida: r( ~ S, ~ S q n n k 1, agarda ~ ( SiSq ) ) ~ 0, agarda( S S ) i q qabul qilish mumkin. Bu yerda, 2,...,, 1 k musbat son va S S i ) ( q bajarilmagan tengsizliklarning soni. Bunday holda hech bo lmaganda tushsa qatorlar o xshash bo ladi. v) r( ~ S, ~ S i q k 16 - ta koordinatalar o zaro mos 1, agarda i i i hamma i 1, k ) 0, agarda bitta i uchun 3. Fiksirlangan tayanch to plam tizimi asosida qatorlar bo yicha bahoni hisoblash. A algoritmning uchinchi bosqichda baholashning sonli harakteristikalari beriladi. Baholashning sonli harakteristikalari i i i

17 S ва ~ S q qatorlar bo yicha hisoblangan o xshashlik funksiyalarning qiymatlari orqali aniqlanadi, bu yerda ~ tanlab olingan tayanch to plamga to g ri keladi. Bundan tashqari baholash T nml jadvaldagi o rnatilgan qatorlar bo yicha hosil qilingan «tashqi parametrlar»ga bog liq bo lishi mumkin. Masalan bunday parametrlar sifatida S q obyektning o xshashlik darajasi yoki namunaliligini qarash mumkin. Aytaylik T nml jadval qatorlari uchun S ), ( S ),..., ( S ) parametrlar 1( q 2 q e q berilgan bo lsin. U holda baho ~ ( S, S q ) f ( S ), ( S ),..., ( S ), r( ~ S, ~ S ). 1 q 2 q e q q yoziladi. f funksiyaga misollar: ~ ( S, S ) r( ~ S, ~ a) agarda tashqi parametrlar bo lmasa ); b) agarda tashqi parametrlar ( S ) ( ( S ) - 1 q 1 q ~ ( S, S ) ( S q S q S q qatorlarning muhimlilik ) r( ~ S, ~ S darajasi) bo lsa, u holda ); q 1 q q v) agarda S q obyektning 1 S q parametrdan tashqari S 2 q ishonchlilik parametri berilgan bo lsa, u holda S, S ) ( S ) ( S ) r( ~ S, ~ S ). 0 ( q 1 q 2 q q 4. Fiksirlangan tayanch to plam asosida har - bir sinf uchun bahoni hisoblash. Belgilashda oddiylikka erishish uchun T nml jadvaldagi qatorlarni o z ichiga oluvchi K 1 sinf uchun baholashni qaraymiz. S S,..., 1, 2 ~ Aytaylik ( S, S ), ~ ( S, S ),..., ~ ( S, S ) hisoblangan 1 2 n qiymatlarda ushbu sinf uchun baholar sifatida ~ ( S, S ), ~ ( S, S ),..., ~ ( S, S ) ( ~ ) 1 2 m 1 Sm 17

18 funksiyani qaraymiz. funksiyaga misollar keltiramiz : m 1 a) 1 ( ~ ) ~ ( S, S q ); q1 b) 1 ( ~ ) agarda m 1 1, ~ ( S, S q1 0, aks holda q ) r bu yerda r - berilgan parametr. 5. Tayanch to plamlar tizimi asosida Ku sinf uchun baho. A tayanch to plamlar tizimini qaraymiz. 4- bosqichga binoan har bir M ~ A element uchun u(~ ) bahoni hosil qilamiz. u (S) bahoni quyidagi usullardan biri bilan aniqlaymiz: a) u( S) u( ~ ); b) M ~ ~ MA to plamning har bir elementi uchun (~ ) funksiyaning sonli harakteristikasi sifatida hosil qilamiz. u( S) ~ Masalan () funksiya sifatida ~ MA ~ u( ) ; M tayanch to plamning muhimlilik darajasini keltirish mumkin (muhimlilik darajasi sifatida elementlar sonini qarash mumkin). 6. A algoritm uchun hal qiluvchi qoidaning berilishi. Faraz qilaylik tayanch to plamlar tizimi asosida S qatori uchun S), ( S),..., ( ) qiymatlar hisoblangan bo lsin. Ushbu qiymatlardan 1( 2 l S bog liq bo lgan hal qiluvchi qoidani F bilan belgilaymiz. F funksiya aniqlanish sohasi 0,1,2,, l. Agar S), ( S),..., ( S) u, 1 u l, F l bo lsa, u holda S qator K u sinfga qarashli bo ladi. 1( 2 18

19 F S), ( S),..., l ( S) bo lsa, u holda algoritm S qatorni birorta 1( 2 Agar 0 ham sinfga qarashli emasligini aniqlaydi. Hal qiluvchi qoidalarga misollar: a) F ( S), ( S),..., ( S) 1 2 l u, agarda u - j 1, j u, 0, qo lgan barcha hollarda. 1 j l bo'lsa b) F ( S), ( S),..., ( S) 1 2 l 0 1, u j 1 u, agarda n 0 2, u / 2 1 j i 0, agarda bitta bo' lsa 0 0 1,2 bajarilmasa Bu yerda 1 2 kattalik oldindan berilgan qiymatlar bo lib, o zgarmas son ko rinishida beriladi. v) F S), 1 ( 2 ( S),..., ( S) bu yerda r j ( j 1, l) berilgan sinfdagi obyektlar soni. l ( ) ( S) u S j u, va, agarda r u rj j u,1 j l bo'lsa 0, barcha qolgan holda 19

20 3. Bahoni hisoblash algoritmi yordamida talabalarning iqtidori va reyting ko rsatkichlari bo yicha sinflashtirish masalasi yechish usuli Misol: Bizga T o`rgatuvchi tanlov berilgan bo`lsin. Bu yerda klasslar tanlovlarga qatnashib yutuqga erishgan talabalar natijalar.bahoni xisoblash algotitmidan foydalanib S* ob`yektning qaysi sinfga tegishli ekanini aniqlang. Berilgan jadval bo`yicha barcha m! C n m n!( m n)! kombinatsiyalarni tekshirib chiqamiz va 6 ta holat uchun quyidagi jadvallarni xosil qilamiz: 1-qadam X1 X2 X3 X4 X5 X6 sinf S S S S S S S S S S S S S* K1 K2 <1> <2> <3> <4> <5> <6> K K S*

21 2-qadam K1 K2 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 2,3 2,4 2,5 2,6 3,4 3,5 3,6 4,5 4,6 5,6 S S S S S S S S S S S S S* K1 K2 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 2,3 2,4 2,5 2,6 3,4 3,5 3,6 4,5 4,6 5,6 S S S S S S S S S S S S K21=16; K22=29; 21

22 3-qadam K1 K2 K1 K S S S S S S S S S S S S S* S S S S S S S S S S S S K31=7; K32=20; 4-qadam K1 K2 K1 K S S S S S S S S S S S S S* S S S S S S S S S S S S K41=1; K42=7 22

23 5-qadam K2 K2 <12345> <12346> <12356> <12456> <13456> <23456> S S S S S S S S S S S S S* K2 K2 <12345> <12346> <12356> <12456> <13456> <23456> S S S S S S S S S S S S K51=0; K52=0; 23

24 6-qadam K2 K2 <123456> S S S S S S S S S S S S S* K61=0;K62=0; K 1 6 i1 K i K 2 6 i1 K i Demak K 1 <K 2, S* ob ekt K 2 klassga qarashli ekan. Nomzod talabaning natijalari kiritilgandan keyin, algorotm hisob natijalari bo`yicha nomzodni K 2 tanlovga nomzod deb topdi. 24

25 Bitiruv malakaviy ishda Q 12,12,6 (1-jadval) o qituvchi va Q 1,12 ko rinishdagi sinov tanlovlar berilgan Q12,12,6 S K1 S S K2 S S K3 S S K4 S S K5 S S K6 S Q 1,12 sinov tanlovdagi ob yektni o xshashlik funksiyalaridan foydalanib, tanlovdagi qaysi sinfga qarashliligini bahoni hisoblash algoritmi yordamida aniqlaymiz. Bu yerda S 1, S 2, S 12 ob yeklar shu davrgacha turli tanlovlarda g`olib bo`lgan 5 ta yo`nalish qatnashchilari va 6-sinf esa nomzod bo`lmaganlar. Ularning nomlari quyidagicha: 25

26 Nomzodlarning xsusiyatlari esa X 1, X 2, X 12 ustunlarda ko`rsatib o`tilgan: Q 1,12 tanlovdagi ob yektni qiymatlarini nomzod talaba quyidagicha kiritishi mumkin Algoritm ishlash jarayonida yangi kiritilgan qiymatlarni qaysi sinfga o`xshashligini hisoblab chiqadi. 26

27 II BOB. WEB SAYT YARATISHNING ZAMONAVIY PLATFORMALARI VA TEXNOLOGIYASINING DASTURIY TA MINOTI 1. Zamonaviy dinamik web sayt yaratishning obyektga yo naltirilgan dasturlash texnologiyalari va interfeyslari Bugungi kunda effektiv va tezkor dinamik web saytlarni yaratishning ob ektga yo naltirilgan dasturlash texnologiyalaridan foydalanish foydalanuvchilar tomonidan sayt yaratish uchun qo yiladigan barcha talablarni bajaribgina qolmasdan, web saytning tezkorligini oshirish, o zgaruvchanligini (dinamiklik) ta minlash, web saytning havfsizligi ta minlash va bugungi kun talabalariga javob bera oladigan web ilovalarni ishlab chiqish uchun juda qul keladi. Web saytlarni yaratishning bunday texnologiyalariga eng ko p ishlatiladiganlari qo yidagilardir. 1. Agavi. PHP5 freymvorki hisoblanib Mojavi loyihasi asosida ishlab chiqilgan. 2.CakePHP. Tez kengayotgan web ilovalarni ishlab chiqishga qaratilgan mashhur freymwork. 3.CodeIgniter. Web tizim va web ilovalarni yaratishga mo ljallangan PHP dasturlash tilida yozilgan ochiq kodli mashhur MVC freymvorkdir. 4.Solar. Web tizim yoki web saytlarning shablaonlarini yaratishga mo ljallangan freymvork. 5.Yii. Yuqori ko p vazifalarni bajaruvchi proektlarni yaratish uchun muljallangan freymvork hisoblanib, qo yidagi evvektivlikni oshiruvchi dasturiy ta minotlar qo shilgan: PHP fastcgi, lighttpd (mod_rewrite va fastcgi), uzining freymvorki Yii 1.0.6, PostgreSQL 8.2.4, phppgadmin 4.1.3, Linux kernel CodeIgniter freymvorki. Web tizim va web ilovalarni yaratishga mo ljallangan PHP dasturlash tilida yozilgan ochiq kodli mashhur MVC freymvorkdir. Bu freymvork ElisLab kompaniayasi tomonidan ishlab chiqilgan. Hozirgi stabil versiyasi CodeIgniter 2.x hisoblanib, Apache/BSD lisenziyasi ostida tarqalib ishlatilmoqda. Bu freymvorkni o rganishdan oldin biz freymvork va MVC tushunchasini ko rib o tamiz. Freymvork bu- dasturiy tizimlarning umumlashgan struktyrasi 27

28 bo lib u uzida katta dasturiy loyihalarni yaratishni engillashtiruvchi dasturiy ta minotlarni o z ichiga olgan dasturiy modul hisoblanadi. Yoki qisqacha qilib biron bir sohaga tegishli bo lgan masalalarni yechish uchun mo ljallangan va dasturiy ta minotlardan tashkil topgan karkas ham deb atashimiz mumkin. Hozirgi kunda web saytlarning yaratishning 2 ta model mavjud bo lib bulardan biri klassik model va MVC modelidir. MVC bu- Model-view-controller(Modelni ko rsatish qoidasi) MVC konsepsiyasi ma lumotlar, taqdim etish va foydalanuvchi ishi harakati deb nomlangan alohida komponentalarga ajratiladi. Model komponentasi. Bilimlarni taqdim etish modeli hisoblanib, bunda yaratilayotgan web tizimning ma lumotlari va ma lumotlar bazasini boshqarish, ma lumotlar ustida so rovlarni amalga oshirishni tashkil etadi. Taqdim etish komponentasi.ma lumotlarni tasvirlanishiga javob beruvchi fayllar guruhidir. Ko pgina hollarda bu komponenta ma lumotlarni grafik elementlardan iborat forma ko rinishini taqdim etadi. Kontroller komponentasi(fayllar guruhi). Foyfalanuvchi va tizim o rtasidagi aloqani bog laydi, bu komponenta model, taqdim etish va foydalanuvchilarning ma lumotlarni kiritishi va qayta ishlanishini nazorat qiladi. MVC modelining ishlash strukturasi qo yidagi 1-sxemada keltirilgan. 1-sxema. MVC modelining strukturasi 28

29 Bu sxemadan shuni ko rishimiz mumkinki avvallari ishlatilgan modeldan ancha samaradorlikni va tezkorlikni ta minlaydi. Bu strukturani kengroq qaraydigan bo lsak foydalanuvchi tomonidan MVC modeli yordamida yaratilgan web saytga murojaat qilinganda foydalanuvchi tomonidan berilgan so rov kontrollerga keladi. Brouzer Kontroller Kontroller esa o z navbatida foydalanuvchi tomonidan berilgan so rovni modelga jo natadi model esa foydalanuvchi tomonidan berilgan so rovni ma lumotlar bazasidan oladi va yana kontrollerga kelib taqdim etish modeliga jo natiladi(2-sxema ). Brouzer Kontroller Model Taqdim etish MySQL 2-sxema. MVC modelining kengaytirilgan strukturasi 29

30 CodeIgniter freymvorki MVC modelidida ishlovchi texnologiya hisoblanadi. CodeIgniter freymvorki qo yidagi imkoniyatlarga ega: MySQL, PostgreSQL, MSSQL,SQLite, Oracle ma lumotlar bazasini boshqarish tizimlari bilan ishlay olishlik imkoniyati. SQL tilining psevdo-activerecord sintaksisini qo llab quvatlalshi. Freymwork o zida ko pgina tayyor kutubxonalar birlashmasidan iboratligi, bu esa fayllar bilan ishlashining funksionalligini oshirishda, electron xatlarni junatishda, forumlarni tashkil etishda, rasmlar bilan ishlashda va boshqa imkoniyatlarni yaratadi. Server tomonidan SQL so rovlarni va html sahifalarni generatsiya qilishda keshlash imkoniyatini qo llab quvvatlashi. va boshqa ko pgina imkoniyatlari mavjud. CodeIgniter freymvorkining umumiy ishlash sxemasini qo yidagi 3- sxema orqali ko rishimiz mumkin. 3-sxema. CodeIgniter freymvorkining ish strukturasi. 30

31 2. Yii freymvorki va undan foydalanish. Yii- bu katta hajmdagi web ishlanmalarni tezkor yaratishni ta minlovchi yuqori effektli PHP- strukturasi asosida ishlovchi freymvork hisoblanadi. Bu texnologiya web ishlanmalarni yaratish jarayonini tezlashtirishda va kodlardan takror foydalanish konsepsiyasini maksimal darajada qo llaydi. Yii nomi sodda (easy), effektli (efficient) va o zagaruvchan (extensible) degan ma noni anglatadi. Yii texnologiyani ishlatish uchun qo yiladigan talablari: 1. Yii texnologiyasida qurilgan web ishlanmani ishlatish uchun PHP 5.1 versiyasini qo llab quvvatlovchi web server talab qilinadi. 2. Yii texnologiyasidan foydalangan holda web ishlanmalarni yaratish uchun foydalanuvchi tomonidan ob ektga yo naltirilgan dasturlash konsepsiyasini bilish talab etiladi. Shuning uchun ham Yii bu ob ektga yo naltirilgan freymvork hisoblanadi. Yii texnologiyasinig afzalliklari: Bizga ma lumki bugungi kunda dinamik web saytlarni yaratishga qo yiladigan talablar kundan-kunga oshib bormoqda shuning uchun foydalanuvchi talablaridan kelib chiqqan holda dinmik web saytlarni yaratishda ob ektga yo naltirilgan freymworklardan foydalanishni yuqori natijalar beradi. Shunday freymvorklardan biri bu Yii freymvorki hisoblanadii Yii freymvorki umumiy maqsadga yo naltirilgan web dasturlash hisoblanib hohlgan web ishlanmalarni katta potok trafikli ya ni web portallar, forumlar, kontentlarni boshqarish tizimi(cms), elektron kommersiya tizimlari va boshqa murakkab web ilovalarni ishlab chiqish uchun mo ljallangan. Yii freymvorkning boshqa PHP freymvorklardan farqi shundaki effektivlikning yuqoriligi, sifatli hujjatlashtirishning keng imkoniyati beradi. Yii freymvorkining birinchi loyihasi jiddiy web ilovalarni ishlab chiqishga qo yiladigan barcha talablarni puxtalik bilan bajarishga mo ljallangan. Lekin bugunga kelib bu texnologiyani rivojlantirish va foydalanuvchilar uchun soddalashtirilganiga qaramasdan u web ilovalarni 31

32 yaratuvchi dasturchidan yuqori malaka va bilim talab etadi. Yii freymvorkida web ilovalarni yaratishni ko rib chiqamiz. Rasmiy saytdan framework arxivini saqlab olamiz: Arxivni o rganib chiqamiz: demos yii framework yo rdamida yaratilgan namoyish loyihalar framework framework ishchi fayllari requirements serverni sinash skriptlari Denwer serverida framework jildini arxivdan ochib z:\home\one\www\ hostga ko chiramiz va Denwer ni qaytayuklaymiz. 32

33 Operatsion tizimni maxsus o zgaruvchisiga o zgartirish kiritamiz: Мой компьютер -> Свойства -> Дополнительные параметры системы Прерменные системы -> Path Sistemali o zgaruvchiga php joylashgan jildni qo shib qo yamizc:\webservers\usr\local\php5\ Buyruqlar oynachasida cmd bilan konsol oynasini ochib, cd buyrug i yordamida framework jildiga o tib kuyidagi buyruqni kiritamiz: php f yiic webapp z:\home\one\www\ 33

34 Natijada dastur o rnatish jarayoni boshlanadi va keyin o rtada savolga javob brish talab qilinadi. Savolga yes javobi uchun y harfini kiritib framework dasturini o rnatamiz. Endi brauzerda one nomli xostingni ochsangiz tayor sayt andozasi ochiladi. Dastur andozasi kuyidagi jildlardan iborat: [assets] resurs fayllari [css] dastur css fayllari [images] tasviriy fayllar [protected] himoyalangan fayllar [themes] sayt bezagini mavzulari 34

35 [command] yii buyruqli fayllar [config] sozlovchi fayllari [controllers] boshqaruvchi sinflar [data] misollar ma lumot ombori [tests] testllar uchun [views] boshqaruvchi fayllarni namoyishlari [extension] framework ni kengeyturuvchi fayllar [messages] o girilgan xabarlar [migrations] qo chich uchun [models] model sinlar [runtime] vaqtinchi ochilgan fayllar uchun 35

36 Web-dasturni sozlash uchun config z:\home\one\www\protected\config\ jilddagi main.php faylini tahrirlaymiz. 'name'=>'первое приложение', 'language'=>'ru', Kirilch harflar sahifada ko rinishi uchun sayt jildiga.htaccess fayl kuydagi bilan ochish kerak AddDefaulCharset utf-8 Sozlash uchun main.php fayl da kod generatori 'gii' -ni izoh kodlarini (/*.. */) olib tashlang, keyin 'urlmanager' ni ham izohdan ochib qo ying. Sqlite ma lumot omborini izohlab: /* 'db'=>array( 'connectionstring' => 'sqlite:'.dirname( FILE ).'/../data/testdrive.db', */ Mysql ma lumot omborini izohdan ochib ko ying. 'db'=>array( 'connectionstring' => 'mysql:host=localhost;dbname=testdrive', 'emulateprepare' => true, 'username' => 'root', 'password' => '', 'charset' => 'utf8', ), Contact sahifasi jo natadigan manzilni to g rilab qo ying.

37 PhpMyAdmin yordamida yangi ma lumot omborini hosil qiling, masalan nomi bo lsin: one Yaratilgan ma lumot omborini ulab qo yish uchun main.php fayl da one nomini kerakli joyga kiriting va jadvallarga prefiks ko shish uchun 'tableprefix' kalitini qo shib qo ying: 'db'=>array( ), 'connectionstring' => 'mysql:host=localhost;dbname=one', 'emulateprepare' => true, 'username' => 'root', 'password' => '', 'charset' => 'utf8', 'tableprefix' => 'o_' GII kod generatori, sahifa ob ektini yaratish Generatorni ishlatish uchun birinchi main.php fayl da maxfiy so zini kiritish kerak: 'gii'=>array( 'class'=>'system.gii.giimodule', 'password'=>'123', // If removed, Gii defaults to localhost only. Edit carefully to taste. 'ipfilters'=>array(' ','::1'), ), Brauzer oynasida maxfiy so zni berib kiring: 37

38 38

39 III BOB. YARATILGAN DASTURIY MAHSULOTNING TARKIBIY QISMLARI VA UNDAN FOYDALANISH UCHUN KO RSATMALAR 1. Talabalar iqtidorini aniqlovchi interaktiv xizmatdan foydalanish tartibi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Samarqand filiali uchun yaratilayotgan saytda bir qancha interaktiv xizmatlar joriy etilmoqda. Bundan ko`zlangan maqsad, boshqaruv xodimlari, talabalar va ularning ota-onalariga qo`shimcha xizmatlar yaratish asosida xizmat ko`rsatishni yengillashtirish. Ta lim muassasasida ko`rsatiladigan xizmatlarni on-line tarzda amalga oshirishdan iborat. Bu xizmatlarga quyidagilar kiradi: 1. Iqtidorni aniqlash 2. Professor o`qituvchilarni shaxsiy ish rejasi bajarilishini avtomatlashtirish 3. Talabalar reyting daftarchasini yuritish 4. Kafedra ilmiy tadqiqot ishlarini bajarilishini nazorat qilish 5. Filial boshqaruv xodimlari uchun elektron xujjat nazorat tizimi. 6. Guruh talabalari ichidan liderini aniqlash. Interaktiv xizmatdan foydalanish uchun talabalarni autentifikatsiya tizimi orqali kirish ta minlanishi kerak. Chunki yaratigan xizmatlar foydalanuvchilarni individual xsusiyatlarini himoya qilishi zarur. Filial barcha professoro`qituvchilar va talabalar bu xizmatlardan foydalanishlari uchun axborot markazidan login va parol olishlari kerak. Iqtidorni aniqlash interaktiv xizmatdan foydalanish uchun talabalar samtatu.uz saytiga murojaat etishlari kerak. (1-rasm) 39

40 samtatu.uz saytining bosh sahifasi. 1-rasm. samtatu.uz saytining bosh sahifasidagi iqtidorni tekshirish tanlaymiz.(2-rasm) bo`limini 2-rasm. Autentifikatsiya tizimi orqali kirish yo`lga qo`yilganligi uchun, login va parol kiritilishi kerak.(3-rasm) 40

41 3-rasm. Iqtidorni aniqlash interaktiv xizmati asosiy oynasi.(4-rasm) 4-rasm. Interaktiv xizmati asosiy oynasida to`rt ta menyu joylashtirilgan. Menyuning birinchi Stependiantlar qismida filial ochilgandan buyon tanlovlarda qatnashib, g`olib bo`lgan stependiyantlar va ular haqida ma lumotlar keltirilib o`tilgan.(5-rasm) 41

42 Beruniy stependiyasi sovrindorlari. 5-rasm Menyuning ikkinchi qismidagi Nizomlar bo`limida respublikada AKT sohasi bo`yicha o`tkaziladigan barcha tanlovlarning nizomlari keltirilgan. Misol uchun Beruniy stependiyasi nizomini tanlab o`qib ko`ramiz (6-rasm): 6-rasm. 42

43 Menyuning uchinchi qismidagi Iqtidoringizni tekshiring bo`limini tanlasak, talabalar uchun o`zining reyting baholari, qobiliyati va erishgan natijalarini, testlardan olingan natijalarini kirituvchi oyna ochiladi (7-rasm). Talaba so`rovlarga javob berishi uchun bayroqchani tanlab, O`zingizni tekshiring buyrug`ini berishi kerak.7-rasm. 43

44 Talaba qiymatlarni kiritib bo`lganidan keyin, menyuning to`rtinchi bandidagi Talabalar MB ga kiradi. Ma lumot bazada talabalar nomzod bo`ladigan yo`nalish ro`yxati chiqadi. Har bir bo`limda shu paytgacha anketa ma lumotlarni to`ldirib, natija olingan va qaysi yo`nalishga nomzod bo`lishi mumkin bo`lganlar nomlari keltirilgan. Iqtidorli talabalar bilan ishlash bo`limi boshlig`i har safar testlash o`tkazilgandan so`ng ma lumotlar bazasidan barcha tanlovlarga nomzod bo`ladiganlarni ro`yxatini chiqarib olishi mumkin(8-rasm). Ma lumot bazadagi talabalar nomzod bo`ladigan yo`nalish ro`yxati. (8-rasm). O`zbekiston Respublikasi Prezidenti stipendiayasi ma lumotlar bazasiga kirganimizda, so`rov natijalaridan keyingi holatni ko`rishimiz mumkin (9-rasm). 9-rasm. 44

45 Talabalar MB dagi Beruniy stip. bo`limiga nomzodlarni quyidagi oynadan ko`rishimiz mumkin (10-rasm). 10-rasm. Talabalar MB dagi Radiotexnika IJ stip. bo`limiga nomzodlarni quyidagi oynadan ko`rishimiz mumkin (11-rasm). 11-rasm. 45

46 2. Kompyuterli ish o rinarida yong in xavfsizligi Yong inga qarshi ishlarni tashkil etish Yong inlar xalq xo jaligiga katta moddiy zarar keltiradilar. Yong inlar bir necha minut yoki soat ichida juda katta miqdordagi xalq boyliklarini yondirib, kulga aylantiradi. Yong in vaqtida ajralib chiqadigan tutun, karbonad angidrid va boshqa zararli hid va gazlar ko p miqdorda atmosferaga ko tarilib, nafas olish uchun zarur bo lgan havoning tarkibini buzadi. Bundan tashqari, yong indan ko tariladigan zararning eng yomoni shuki, unda ko plab kishilar jarohatlanadi va xatto o lishi ham mumkin. Bularning hammasi, yong inga qarshi kurash tadbirlarini, bu vaqtda paydo bo ladigan ishlarni xavfsiz bajarish usullari va mehnat muxofazasi bilan birgalikda o rganishga majbur qiladi. Hozirgi paytda sanoat korxonalarida yonish xavfining kamayishi borasida birmuncha ishlar amalga oshirilgan yong in chiqish xavfi kamaytirilgan va butunlay xavfsiz ishlaydigan elektr uskunalari qo llanilmoqda. Sanoat korxonalari bino va inshootlari tarkibidan yonuvchi qurilish materiallarini siqib chiqarilmoqda. O t o chirishning mexanizatsiyalashgan va avtomatlashgan sistemalari tobora kengroq qo llanilmoqda [26,27]. Lekin, yong in chiqishining oldini olishda, o t o chirishda asosiy ma suliyat kishilar zimmasiga tushishini va ularning yong inni o chirish texnikasining barcha talablarini to liq bajarishga bog liq ekanligni unutmasligimiz kerak. Sanoat korxonalarida bu tadbirlar tartibli ravishda, yong in texnikasi haqidagi nizom, yong in xavfsizligi qoidalari, yo riqnoma va boshqa xujjatlar asosida olib borilishi kerak. Respublikamizning har bir fuqorosi jamoat va davlat mulkini ko z qorachig iday saqlashi va asrab avaylashi, uni boyitishi haqida qayg urishi kerak shuning uchun sanoat korxonalarida yong inning oldini olish va o t o chirish tadbirlari keng jamoatchilikka suyangan holda, sexlardagi har bir ishchining ishtirokida olib boriladi. Yong in muxofazasini tashkil qilish kasbiy va ixtiyoriy turlarga bo linadi. 46

AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI FARG ONA FILIALI

AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI FARG ONA FILIALI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI FARG ONA FILIALI Kompyuter injiniring fakulteti Axborot texnologiyalari kafedrasi

More information

TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FAKULTETI MULTIMEDIA TEXNOLOGIYALARI KAFEDRASI

TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FAKULTETI MULTIMEDIA TEXNOLOGIYALARI KAFEDRASI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FAKULTETI MULTIMEDIA TEXNOLOGIYALARI KAFEDRASI REFERAT MUALLIF: X.A.Ishanxodjayeva (TATU, e-mail adish_adisha@ mail.ru) JAVA SCRIPT

More information

1. Operatsion tizim (OT) tushunchasi 2. Operatsion tizimlarning rivojlanish bosqichlari. 3. Windows operatsion tizimi 4. Mobil operatsion tizimlar

1. Operatsion tizim (OT) tushunchasi 2. Operatsion tizimlarning rivojlanish bosqichlari. 3. Windows operatsion tizimi 4. Mobil operatsion tizimlar Reja: 1. Operatsion tizim (OT) tushunchasi 2. Operatsion tizimlarning rivojlanish bosqichlari. 3. Windows operatsion tizimi 4. Mobil operatsion tizimlar Operatsion tizimning vazifasi kompyuter ishini boshqarishdan

More information

AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI FARG ONA FILIALI

AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI FARG ONA FILIALI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI FARG ONA FILIALI Kompyuter injiniring fakulteti Axborot texnologiyalari kafedrasi

More information

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI O ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI URGANCH FILIALI KOMPYUTER INJINIRINGI FAKULTETI C++ DA DASTURLASH

More information

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO MITASI

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO MITASI O ZBEKISTON RESPUBLIKASI ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO MITASI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI Dasturiy injiniring fakulteti Aeroportda reyslarni

More information

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO`MITASI

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO`MITASI O ZBEKISTON RESPUBLIKASI ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO`MITASI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI Qo l yozma huquqida UDK 004.4 272

More information

MAXSUS EFFEKTLAR KOMPYUTER GRAFIKASI VA DIZAYN FANIDAN

MAXSUS EFFEKTLAR KOMPYUTER GRAFIKASI VA DIZAYN FANIDAN O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLGI NIZOMIY NOMIDAGI TOSHKENT DAVLAT PEDAGOGIKA UNUVERSITETI KASB TA LIMI FAKULTETI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI KAFEDRASI MAXSUS EFFEKTLAR KOMPYUTER

More information

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI O ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI URGANCH FILIALI KOMPYUTER INJINIRINGI FAKULTETI DASTURIY

More information

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO MITASI

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO MITASI O ZBEKISTON RESPUBLIKASI ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO MITASI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI Qo l yozma huquqida UDK KARIMOV

More information

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI O ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI URGANCH FILIALI KOMPYUTER INJINIRINGI FAKULTETI DASTURIY

More information

O ZBЕKISTОN RЕSPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI

O ZBЕKISTОN RЕSPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI O ZBЕKISTОN RЕSPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI TОSHKЕNT AХBОRОT TЕХNОLОGIYALARI UNIVЕRSITЕTI URGANCH FILIALI Kompyuter injiniringi fakultеti Axborot texnologiyalari

More information

BAKALAVR BITIRUV ISHI

BAKALAVR BITIRUV ISHI O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI Himoyaga ruhsat Kafedra mudiri Y.MAbduraxmonova 2015y. BAKALAVR

More information

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA-MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI ALISHER NAVOIY NOMIDAGI SAMARQAND DAVLAT UNIVERSITETI MEXANIKA-MATEMATIKA FAKULTETI

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA-MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI ALISHER NAVOIY NOMIDAGI SAMARQAND DAVLAT UNIVERSITETI MEXANIKA-MATEMATIKA FAKULTETI O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA-MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI ALISHER NAVOIY NOMIDAGI SAMARQAND DAVLAT UNIVERSITETI MEXANIKA-MATEMATIKA FAKULTETI AMALIY MATEMATIKA VA INFORMATIKA BO LIMI 5110700-INFORMATIKA

More information

BITIRUV MALAKAVIY ISHI

BITIRUV MALAKAVIY ISHI O ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI QARSHI FILIALI KOMPYUTER INJINERINGI FAKULTETI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI

More information

DJURAYEV SHERZOD SOBIRJONOVICH

DJURAYEV SHERZOD SOBIRJONOVICH O ZBEKISTON RESPUBLIKASI ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO MITASI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI FARG ONA FILIALI Qo l yozma huquqida UDK: 004.41 DJURAYEV

More information

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI NIZOMIY NOMIDAGI TOSHKENT DAVLAT PEDAGOGIKAUNIVERSITETI

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI NIZOMIY NOMIDAGI TOSHKENT DAVLAT PEDAGOGIKAUNIVERSITETI O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI NIZOMIY NOMIDAGI TOSHKENT DAVLAT PEDAGOGIKAUNIVERSITETI Qo lyozma huquqida UDK 373.61.9:681.14: 371.3 Magistratura bo limi Informatika va

More information

O`ZBЕKISTОN RЕSPUBLIKАSI ОLIY VА O`RTА MАХSUS TА LIM VАZIRLIGI АNDIJОN MАSHINАSОZLIK INSTITUTI

O`ZBЕKISTОN RЕSPUBLIKАSI ОLIY VА O`RTА MАХSUS TА LIM VАZIRLIGI АNDIJОN MАSHINАSОZLIK INSTITUTI O`ZBЕKISTОN RЕSPUBLIKАSI ОLIY VА O`RTА MАХSUS TА LIM VАZIRLIGI АNDIJОN MАSHINАSОZLIK INSTITUTI АVTОMАTIKА VА ELЕKTRОTЕХNОLОGIYA FАKULTЕTI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI KАFЕDRАSI C++ DASTURLASH TILI NI O RGANISH

More information

INFORMATIKA VA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI yo nalishi

INFORMATIKA VA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI yo nalishi O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI OLIY TA LIM TIZIMI PEDAGOG VA RAHBAR KADRLARINI QAYTA TAYYORLASH VA ULARNING MALAKASINI OSHIRISHNI TASHKIL ETISH BOSH ILMIY - METODIK MARKAZI

More information

BAKALAVR BITIRUV ISHI

BAKALAVR BITIRUV ISHI O ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI H i m o y a g a kafedra mudiri AbdurahmonovaY.M. 2015 y.

More information

МЕХАНИКА МАТЕМАТИКА ФАКУЛЬТЕТИ

МЕХАНИКА МАТЕМАТИКА ФАКУЛЬТЕТИ ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ОЛИЙ ВА ЎРТА МАХСУС ТАЪЛИМ ВАЗИРЛИГИ МИРЗО УЛУҒБЕК НОМИДАГИ ЎЗБЕКИСТОН МИЛЛИЙ УНИВЕРСИТЕТИ МЕХАНИКА-МАТЕМАТИКА ФАКУЛЬТЕТИ АМАЛИЙ МАТЕМАТИКА ВА ИНФОРМАТИКА ЙЎНАЛИШИ КУРС ИШИ МАВЗУ:

More information

«Veb ilovalarni yaratish» fanidan tajriba ishlarini bajarish bo yicha

«Veb ilovalarni yaratish» fanidan tajriba ishlarini bajarish bo yicha O ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARNI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI URGANCH FILIALI Kompyuter injiniring fakulteti Dasturiy injiniring

More information

Amaliy matematika va informatika ta lim yo nalishi bo yicha bakalavr darajasini olish uchun. Oromov Akmal Ahmad o g lining

Amaliy matematika va informatika ta lim yo nalishi bo yicha bakalavr darajasini olish uchun. Oromov Akmal Ahmad o g lining O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OILY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI QARSHI DAVLAT UNIVERSITETI FIZIKA-MATEMATIKA FAKULTETI AMALIY MATEMATIKA VA INFORMATIKA KAFEDRASI 5130200 Amaliy matematika va informatika

More information

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI QARSHI DAVLAT UNIVERSITETI FIZIKA MATEMATIKA FAKULTETI AMALIY MATEMATIKA VA INFORMATIKA KAFEDRASI 5130200'' Amaliy matematika va informatika

More information

MUNDARIJA. ANNOTATSIYA... 2 KIRISH... 4 I BOB. ANALITIK QISM... 7

MUNDARIJA. ANNOTATSIYA... 2 KIRISH... 4 I BOB. ANALITIK QISM... 7 MUNDARIJA. ANNOTATSIYA.... 2 KIRISH.... 4 I BOB. ANALITIK QISM... 7 1.1. Mobil texnologiyalarni dunyo hayotida tutgan o rni va ahamiyati.... 7 1.2. Ta lim uchun mo ljallangan Android OT da ishlovchi dasturiy

More information

REJA KIRISH ASOSIY QISM I BOB Android operatsion tizimi 1.1 Android OT tarixi 1.2 Android OTning hayotimizda tutgan o rni 1.

REJA KIRISH ASOSIY QISM I BOB Android operatsion tizimi 1.1 Android OT tarixi 1.2 Android OTning hayotimizda tutgan o rni 1. 1 REJA KIRISH ASOSIY QISM I BOB Android operatsion tizimi 1.1 Android OT tarixi 1.2 Android OTning hayotimizda tutgan o rni 1.3 Android OT uchun dasturiy ta minotlarni ishlab chiqish imkonini beruvchi

More information

BAKALAVR BITIRUV MALAKAVIY ISHI

BAKALAVR BITIRUV MALAKAVIY ISHI O'ZBEKISTON ALOQA VA AXBOROTLASHTIRISH AGENTLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI Himoyaga Kafedra mudiri 2012 y. BAKALAVR BITIRUV MALAKAVIY ISHI Mavzu: PHP tili va AJAX Texnologiyasi bo yicha

More information

KURS ISHI. MFO'M fanidan. Mavzu: Internet tamoyillari fanini pedagogik va axborot texnologiyalari yordamida o`qitish metodikasi.

KURS ISHI. MFO'M fanidan. Mavzu: Internet tamoyillari fanini pedagogik va axborot texnologiyalari yordamida o`qitish metodikasi. O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO'MITASI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI MFO'M fanidan KURS ISHI Mavzu: Internet tamoyillari

More information

O ZBЕKISTON RЕSPUBLIKASI ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TЕLЕKOMMUNIKATSIYA TЕXNOLOGIYALARI DAVLAT QO MITASI TOSHKЕNT AXBOROT TЕXNOLOGIYALARI UNIVЕRSITЕTI

O ZBЕKISTON RЕSPUBLIKASI ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TЕLЕKOMMUNIKATSIYA TЕXNOLOGIYALARI DAVLAT QO MITASI TOSHKЕNT AXBOROT TЕXNOLOGIYALARI UNIVЕRSITЕTI O ZBЕKISTON RЕSPUBLIKASI ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TЕLЕKOMMUNIKATSIYA TЕXNOLOGIYALARI DAVLAT QO MITASI TOSHKЕNT AXBOROT TЕXNOLOGIYALARI UNIVЕRSITЕTI «Himoyaga ruxsat» KG va D kafedra mudiri F.M.Nuraliev

More information

upakovkalari dizayni (Artel, Uztelecom, Roison) mahsulotlarini yaratish.

upakovkalari dizayni (Artel, Uztelecom, Roison) mahsulotlarini yaratish. O ZBEKISTON RESPUBLIKASI ALOQA AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO MITASI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI "Himoyaga ruxsat" "KG va D"kafedra mudiri F.M.Nuraliyev

More information

O'zbekiston Respublikasi Aloqa,Axborotlashtirish va Telekommunikatsiya Texnologiyalari Davlat Qo'mitasi. Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti

O'zbekiston Respublikasi Aloqa,Axborotlashtirish va Telekommunikatsiya Texnologiyalari Davlat Qo'mitasi. Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti O'zbekiston Respublikasi Aloqa,Axborotlashtirish va Telekommunikatsiya Texnologiyalari Davlat Qo'mitasi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti DIF fakulteti ATDT kafedrasi "OYDT" fanidan KURS ISHI

More information

Sh.A. Nazirov, F.M. Nuraliev. DHTML yordamida Web-sahifa. Dasturlash II fanidan dasturlashga yo naltirilgan IKT tizimilari muttahasislari uchun

Sh.A. Nazirov, F.M. Nuraliev. DHTML yordamida Web-sahifa. Dasturlash II fanidan dasturlashga yo naltirilgan IKT tizimilari muttahasislari uchun Sh.A. Nazirov, F.M. Nuraliev DHTML yordamida Web-sahifa Dasturlash II fanidan dasturlashga yo naltirilgan IKT tizimilari muttahasislari uchun TOSHKENT, 2006 Tastiqlangan: Samarqand sanoat va axborot texnologiyalar

More information

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO MITASI

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO MITASI O ZBEKISTON RESPUBLIKASI ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO MITASI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI Dasturiy injiniring fakulteti KURS ISHI Mavzu: Supermarket

More information

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI NIZOMIY NOMIDAGI TOSHKENT DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI MAGISTRATURA BO LIMI

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI NIZOMIY NOMIDAGI TOSHKENT DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI MAGISTRATURA BO LIMI O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI NIZOMIY NOMIDAGI TOSHKENT DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI MAGISTRATURA BO LIMI Qo lyozma huquqida UDK (371:681.14) Karimov Ulug`bek G`ofur

More information

O zbеkiston Rеspublikasi Oliy va o rta maxsus ta lim vazirligi. Namangan muhandislik pеdagogika instituti. Kasb ta`limi fakultеti

O zbеkiston Rеspublikasi Oliy va o rta maxsus ta lim vazirligi. Namangan muhandislik pеdagogika instituti. Kasb ta`limi fakultеti O zbеkiston Rеspublikasi Oliy va o rta maxsus ta lim vazirligi Namangan muhandislik pеdagogika instituti Kasb ta`limi fakultеti Kasb ta`limi (Informatika va AT) kafеdrasi fanidan Ma ruzalar matni Namangan

More information

TOSHKENT AXBROT TEXNALOGIYALARI UNIVERSITETI QARSHI FILIALI KOPYUTER INJINERINGI FAKULTETI

TOSHKENT AXBROT TEXNALOGIYALARI UNIVERSITETI QARSHI FILIALI KOPYUTER INJINERINGI FAKULTETI O ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI TOSHKENT AXBROT TEXNALOGIYALARI UNIVERSITETI QARSHI FILIALI KOPYUTER INJINERINGI FAKULTETI 5330501 Kompyuter

More information

YM. TIZIMLI DASTURIY TA'MINOT. M.M.Aliyev,E.T.Toxirov. Uslubiy qo'uanma. Toshl en ~---

YM. TIZIMLI DASTURIY TA'MINOT. M.M.Aliyev,E.T.Toxirov. Uslubiy qo'uanma. Toshl en ~--- YM. M.M.Aliyev,E.T.Toxirov TIZIMLI DASTURIY TA'MINOT Uslubiy qo'uanma Toshl en 2012 - -- ~--- «O'zbekiston temir yo'llari» DATK Toshkent temir yo'l muhandislari instituti M.M.Aliyev, E.T.Toxirov TIZIMLI

More information

O`ZBEKISTON ALOQA VA AXBOROTLASHTIRISH AGENTLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI FARG`ONA FILIALI. Axborot texnologiyalari fakul`teti

O`ZBEKISTON ALOQA VA AXBOROTLASHTIRISH AGENTLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI FARG`ONA FILIALI. Axborot texnologiyalari fakul`teti O`ZBEKISTON ALOQA VA AXBOROTLASHTIRISH AGENTLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI FARG`ONA FILIALI Axborot texnologiyalari fakul`teti Axborot texnologiyalari kafedrasi E kommertsiya fanidan

More information

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI KASB-HUNAR SIRDARYO VILOYATI O RTA MAXSUS KASB- HUNAR TA LIMI BOSHQARMASI

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI KASB-HUNAR SIRDARYO VILOYATI O RTA MAXSUS KASB- HUNAR TA LIMI BOSHQARMASI O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI KASB-HUNAR SIRDARYO VILOYATI O RTA MAXSUS KASB- HUNAR TA LIMI BOSHQARMASI YANGIYER PEDAGOGIKA KOLLEJI KOMPYUTER VA KOMPYUTER TIZIMLARINI SOZLASH

More information

O ZBEKISTON ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO MITASI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI

O ZBEKISTON ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO MITASI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI O ZBEKISTON ALOQA, AXBOROTLASHTIRISH VA TELEKOMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI DAVLAT QO MITASI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI Dasturiy injinering fakulteti OYDT fanidan bajargan KURS ISHI HISOBOTI

More information

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARNI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARNI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI O ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARNI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI URGANCH FILIALI Kompyuter injiniringi fakulteti Dasturiy injiniring

More information

O ZBEKISTONRESPUBLIKASIALOQAAXBOROTLASHTIRISHVATEL EKOMMUNIKATSIYATEXNOLOGIYALARIDAVLATQO MITASITOSH KENTAXBOROTTEXNOLOGIYALARIUNIVERSITETI

O ZBEKISTONRESPUBLIKASIALOQAAXBOROTLASHTIRISHVATEL EKOMMUNIKATSIYATEXNOLOGIYALARIDAVLATQO MITASITOSH KENTAXBOROTTEXNOLOGIYALARIUNIVERSITETI O ZBEKISTONRESPUBLIKASIALOQAAXBOROTLASHTIRISHVATEL EKOMMUNIKATSIYATEXNOLOGIYALARIDAVLATQO MITASITOSH KENTAXBOROTTEXNOLOGIYALARIUNIVERSITETI Dasturiy Injinering Fakulteti ATDT kafedrasi KURS ISHI Mavzu:Temir

More information

WEB DASTURLASH. fanidan MA RUZALAR MATNI

WEB DASTURLASH. fanidan MA RUZALAR MATNI WEB DASTURLASH fanidan MA RUZALAR MATNI 1 1-ma'ruza. Wеb-dasturlash faniga kirish. Rеja: I. Kirish. II. Asosiy qism: 1. Web-sahifa, Web-sayt, Web-sеrvеr; 2. Internet tehnologiyasi haqida 3. Web-tеxnologiya

More information

O'rnatish menyusiga kirish

O'rnatish menyusiga kirish O'RNATISH MENYUSIGA KIRISH 1 O'rnatish menyusiga kirish 1 SETTINGS (PARAMETRLAR) tugmasini 5 soniyacha bosib turing. 2 Toast (Yuqori o'ng burchak (Standart qiymat 0, 0, 0, 0 ) ) namoyish qilinganda parolingizni

More information

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA TA LIM VAZIRLIGI QARSHI MUHANDISLIK IQTISODIYOT INSTITUTI. AVTOMATIKA VA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI kafedrasi

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA TA LIM VAZIRLIGI QARSHI MUHANDISLIK IQTISODIYOT INSTITUTI. AVTOMATIKA VA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI kafedrasi O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA TA LIM VAZIRLIGI MAXSUS QARSHI MUHANDISLIK IQTISODIYOT INSTITUTI AVTOMATIKA VA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI kafedrasi LOYIHALASH JARAYONLARINI AVTOMATLASHTIRISH ASOSLARI

More information

O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O`RTA MAXSUS TA'LIM VAZIRLIGI O`RTA MAXSUS, KASB-HUNAR TA'LIMI MARKAZI

O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O`RTA MAXSUS TA'LIM VAZIRLIGI O`RTA MAXSUS, KASB-HUNAR TA'LIMI MARKAZI O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O`RTA MAXSUS TA'LIM VAZIRLIGI O`RTA MAXSUS, KASB-HUNAR TA'LIMI MARKAZI Sh.A.Nazirov, N.A. Aripova, R.V. Qobulov, А.Beletskiy HISOBLASH VA RAQAMLI TEXNIKA ASOSLARI Axborot-kommunikatsiya

More information

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI O ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI Informatika asoslari kafedrasi C/C++ tilida dasturlash fanidan

More information

O zbekiston Respublikasi oliy va o rta maxsus ta`lim vazirligi. Buxoro oziq-ovqat va engil sanoat texnologiyasi instituti

O zbekiston Respublikasi oliy va o rta maxsus ta`lim vazirligi. Buxoro oziq-ovqat va engil sanoat texnologiyasi instituti O zbekiston Respublikasi oliy va o rta maxsus ta`lim vazirligi Buxoro oziq-ovqat va engil sanoat texnologiyasi instituti Informatika va axborot texnologiyalari kafedrasi Tuzuvchi: k.o q. Narziev U.Z. Vizual

More information

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI TERMIZ DAVLAT UNIVERSITETI FIZIKA MATEMATIKA FAKULTETI. Mengliev Sh.A.

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI TERMIZ DAVLAT UNIVERSITETI FIZIKA MATEMATIKA FAKULTETI. Mengliev Sh.A. O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI TERMIZ DAVLAT UNIVERSITETI FIZIKA MATEMATIKA FAKULTETI Amaliy matematika va informatika kafedrasi Mengliev Sh.A. Borland C++ dasturlash tili

More information

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI. MIRZO ULUG BEK nomidagi SAMARQAND DAVLAT ARXITEKTURA QURILISH INSTITUTI

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI. MIRZO ULUG BEK nomidagi SAMARQAND DAVLAT ARXITEKTURA QURILISH INSTITUTI O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI MIRZO ULUG BEK nomidagi SAMARQAND DAVLAT ARXITEKTURA QURILISH INSTITUTI «AXBOROT TEXNOLOGIYALARI» KAFEDRASI «Informatika va axborot texnologiyalari»

More information

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA TA LIM VAZIRLIGI. TOSHKENT TO QIMACHILIK VA YENGIL SANOAT INSTITUTI. INFORMATIKA VA AT kafedrasi KURS ISHI

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA TA LIM VAZIRLIGI. TOSHKENT TO QIMACHILIK VA YENGIL SANOAT INSTITUTI. INFORMATIKA VA AT kafedrasi KURS ISHI O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA TA LIM VAZIRLIGI. TOSHKENT TO QIMACHILIK VA YENGIL SANOAT INSTITUTI INFORMATIKA VA AT kafedrasi KURS ISHI Mavzu:Html tili va unda web sahifalar yaratish Bajardi:

More information

Mundarija. 1. Html tilida 3 xil turdagi onlayn test (MS Word dasturida) Paskal dasturlash tilida yaratilgan 3 ta test 11

Mundarija. 1. Html tilida 3 xil turdagi onlayn test (MS Word dasturida) Paskal dasturlash tilida yaratilgan 3 ta test 11 O ZBEKISTON RESPUBLIKASI XALQ TA LIMI VAZIRLIGI XORAZM VILOYAT XTB TASARRUFIDAGI YANGIARIQ TUMANI 11-SONLI AFCHO IMINING O QUVCHILARINI INFORMATIKA FANIDAN YARATGAN O QUV - USLIBIY QO LLANMASI Yangiariq

More information

Internet tarmog ida taqiqlangan himoyalash (filtr) vositalarini ishlab chiqish

Internet tarmog ida taqiqlangan himoyalash (filtr) vositalarini ishlab chiqish O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI VAZIRLAR MAHKAMASI HUZURIDAGI TOSHKENT ISLOM UNIVERSITETI Himoyaga > Kafedra mudiri N.Tursunov > 2013-yil. BAKALAVR BITIRUV MALAKAVIY ISHI Mavzu: Internet tarmog ida taqiqlangan

More information

ALGORITM ASOSLARI VA ALGORITMIK TILLAR

ALGORITM ASOSLARI VA ALGORITMIK TILLAR O O`ZBЕKISTON RЕSPUBLIKASI OLIY VA O`RTA MAХSUS TA`LIM VAZIRLIGI TOSHKЕNT DAVLAT IQTISODIYOT UNIVЕRSITЕTI ALIMOV R.X., XAYITMATOV O`.T., FAYZULLAEV S.X., MAJIDOV R.R., SATTAROVA M., AKRAMOV A.A. ALGORITM

More information

TABIIY FANLAR FAKULTETI KIMYO BO`LIMI

TABIIY FANLAR FAKULTETI KIMYO BO`LIMI O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O`RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI ALISHER NAVOIY NOMIDAGI SAMARQAN DAVLAT UNIVERSITETI TABIIY FANLAR FAKULTETI KIMYO BO`LIMI Hisoblash usullari kafedrasi Informatika va axborot

More information

Mundarija: Ошибка! Закладка не определена. Ошибка! Закладка не определена.

Mundarija: Ошибка! Закладка не определена. Ошибка! Закладка не определена. Mundarija: Annotatsiya... Ошибка! Закладка не определена. KIRISH... 3 I.ANALITIK QISM... 7 1.1.Ishlab chiqarishga axborot texnologiyalarini joriy etish.... 7 1.2.Global tarmoq hamda tarmoqlarning ishlab

More information

O`ZBEKISTОN RESPUBLIKASI ОLIY VA O`RTA MAXSUS TA`LIM VAZIRLIGI NAMANGAN MUHANDISLIK TEXNОLОGIYA INSTITUTI «KIMIYO-TEXNOLOGIYA» FAKULTETI

O`ZBEKISTОN RESPUBLIKASI ОLIY VA O`RTA MAXSUS TA`LIM VAZIRLIGI NAMANGAN MUHANDISLIK TEXNОLОGIYA INSTITUTI «KIMIYO-TEXNOLOGIYA» FAKULTETI O`ZBEKISTОN RESPUBLIKASI ОLIY VA O`RTA MAXSUS TA`LIM VAZIRLIGI NAMANGAN MUHANDISLIK TEXNОLОGIYA INSTITUTI «KIMIYO-TEXNOLOGIYA» FAKULTETI «Оliy matematika»kafedrasi «Infоrmatika va AT» fanidan 7u-14 guruh

More information

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI NIZOMIY NOMIDAGI TOSHKENT DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITITUTI

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI NIZOMIY NOMIDAGI TOSHKENT DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITITUTI O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI NIZOMIY NOMIDAGI TOSHKENT DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITITUTI TABIIYOT FANLAR FAKULTETI KIMYO O QITISH METODIKASI YONALISHI 402- GURUH TALABASI

More information

Dasturlashga doir masalalar yechish. Uslubiy qo llanma

Dasturlashga doir masalalar yechish. Uslubiy qo llanma Dasturlashga doir masalalar yechish Uslubiy qo llanma Ushbu uslubiy qo llanmada 9-sinf Informatika va hisoblash texnikasi asoslari darsligi (Toshkent-2006) ning V bob (Dasturlash asoslari)da berilgan masalalarning

More information

O`zbekistan Respublikasi haliq bilimlendiriw wa`zirligi. A`jiniyaz atindagi nokis ma`mleketlik pedagogikaliq instituti.

O`zbekistan Respublikasi haliq bilimlendiriw wa`zirligi. A`jiniyaz atindagi nokis ma`mleketlik pedagogikaliq instituti. O`zbekistan Respublikasi haliq bilimlendiriw wa`zirligi. A`jiniyaz atindagi nokis ma`mleketlik pedagogikaliq instituti. «Su`wretlew o`neri ha`m siziw kafedrasi.» Kompyuter grafikasi pa`ni boyinsha Lektsiya

More information

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI NAMANGAN MUHANDISLIK - TEXNOLOGIYA INSTITUTI. «Yengil sanoat texnologiyasi» fakulteti

O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI NAMANGAN MUHANDISLIK - TEXNOLOGIYA INSTITUTI. «Yengil sanoat texnologiyasi» fakulteti O ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O RTA MAXSUS TA LIM VAZIRLIGI NAMANGAN MUHANDISLIK - TEXNOLOGIYA INSTITUTI «Yengil sanoat texnologiyasi» fakulteti «Tabiiy tolalarni dastlabki ishlash texnologiyasi» kafedrasi

More information

ISBN

ISBN ISBN 978-9943-355-85-9 Muhammad al-khwarizmi - 1235 1 Muhammad al-khwarizmi - 1235 588 foizi uchinchi va to rtinchi avlod mobil aloqasi bilan qamrab olingan, bu esa MDH davlatlari ichida eng past ko rsatkich

More information

Mysql Create Database Character Set Utf8 Collate Utf8 General Ci

Mysql Create Database Character Set Utf8 Collate Utf8 General Ci Mysql Create Database Character Set Utf8 Collate Utf8 General Ci I have changed destination database default collation and tried again with create a temporary MySQL database that uses the utf8 character

More information

Icinga Open Source Monitoring

Icinga Open Source Monitoring Icinga Open Source Monitoring Icinga Development Team @ Open Source Monitoring Conference 28.10.2009 - Nuremberg Agenda The Icinga Project Project Structure Tools and Plattform Icinga Development Team

More information

CHAPTER III PLANNING

CHAPTER III PLANNING CHAPTER III PLANNING Table 1: Project Management Activities August September October Analysis Install VirtualBox Installation and update Ubuntu 14.04, Fedora 22 dan opensuse 13.1 Configuration VirtualBox

More information

RESOLUTION BY PRESIDENT OF THE REPUBLIC OF UZBEKISTAN DATED April 28, 2015 PP-2340 "ON MEASURES AIMED AT INCREASE OF THE SHARE AND SIGNIFICANCE OF

RESOLUTION BY PRESIDENT OF THE REPUBLIC OF UZBEKISTAN DATED April 28, 2015 PP-2340 ON MEASURES AIMED AT INCREASE OF THE SHARE AND SIGNIFICANCE OF RESOLUTION BY PRESIDENT OF THE REPUBLIC OF UZBEKISTAN DATED April 28, 2015 PP-2340 "ON MEASURES AIMED AT INCREASE OF THE SHARE AND SIGNIFICANCE OF THE PRIVATE OWNERSHIP IN THE ECONOMY" With the aim to

More information

Install and make Apache + PHP to work with PosgreSQL database server on Debian Linux and set up server Web Posgre interface Pgpadmin howto

Install and make Apache + PHP to work with PosgreSQL database server on Debian Linux and set up server Web Posgre interface Pgpadmin howto Install and make Apache + PHP to work with PosgreSQL database server on Debian Linux and set up server Web Posgre interface Pgpadmin howto Author : admin In previous article I've wrote on how to install

More information

Design of a Generic Administrator Module and User Component in Yii-based Web Applications using the Concept of Observatory

Design of a Generic Administrator Module and User Component in Yii-based Web Applications using the Concept of Observatory Design of a Generic Administrator Module and User Component in Yii-based Web Applications using the Concept of Observatory 1,2 Percy Okae, 3 Amos David 1 Computer Science Department, African University

More information

Announcements. PS 3 is out (see the usual place on the course web) Be sure to read my notes carefully Also read. Take a break around 10:15am

Announcements. PS 3 is out (see the usual place on the course web) Be sure to read my notes carefully Also read. Take a break around 10:15am Announcements PS 3 is out (see the usual place on the course web) Be sure to read my notes carefully Also read SQL tutorial: http://www.w3schools.com/sql/default.asp Take a break around 10:15am 1 Databases

More information

Introduction to PHP. Handling Html Form With Php. Decisions and loop. Function. String. Array

Introduction to PHP. Handling Html Form With Php. Decisions and loop. Function. String. Array Introduction to PHP Evaluation of Php Basic Syntax Defining variable and constant Php Data type Operator and Expression Handling Html Form With Php Capturing Form Data Dealing with Multi-value filed Generating

More information

Download and Installation Instructions: After WAMP Server download start the installation:

Download and Installation Instructions: After WAMP Server download start the installation: SET UP Instruction to Set Up a WAMP SERVER with MySQL and to Create a Database in My SQL and Connect from your PHP Script Download WAMP Server V 3.0 or higher from: https://sourceforge.net/projects/wampserver/

More information

CSC526: Parallel Processing Fall 2016

CSC526: Parallel Processing Fall 2016 CSC526: Parallel Processing Fall 2016 WEEK 5: Caches in Multiprocessor Systems * Addressing * Cache Performance * Writing Policy * Cache Coherence (CC) Problem * Snoopy Bus Protocols PART 1: HARDWARE Dr.

More information

Reading Writing Speaking Reading Writing Speaking. English Intermediate Intermediate Elementary Intermediate Intermediate Elementary

Reading Writing Speaking Reading Writing Speaking. English Intermediate Intermediate Elementary Intermediate Intermediate Elementary General Information First name, birthday Sergey, 06.11.1984 Education Institute of higher education Novokuznetsk Institute of Kemerovo State University System Programmer Foreign languages Everyday topics

More information

The connection has timed out

The connection has timed out 1 of 7 2/17/2018, 7:46 AM Mukesh Chapagain Blog PHP Magento jquery SQL Wordpress Joomla Programming & Tutorial HOME ABOUT CONTACT ADVERTISE ARCHIVES CATEGORIES MAGENTO Home» PHP PHP: CRUD (Add, Edit, Delete,

More information

Full version is >>> HERE <<<

Full version is >>> HERE <<< how to create a database in netbeans 6.9; create a database in excel youtube; how to create a database with mysql command line; create a database backup job using sql server management studio Full version

More information

Development Technologies. Agenda: phpmyadmin 2/20/2016. phpmyadmin MySQLi. Before you can put your data into a table, that table should exist.

Development Technologies. Agenda: phpmyadmin 2/20/2016. phpmyadmin MySQLi. Before you can put your data into a table, that table should exist. CIT 736: Internet and Web Development Technologies Lecture 10 Dr. Lupiana, DM FCIM, Institute of Finance Management Semester 1, 2016 Agenda: phpmyadmin MySQLi phpmyadmin Before you can put your data into

More information

Let's Play... Try to name the databases described on the following slides...

Let's Play... Try to name the databases described on the following slides... Database Software Let's Play... Try to name the databases described on the following slides... "World's most popular" Free relational database system (RDBMS) that... the "M" in "LAMP" and "XAMP" stacks

More information

Phuong Nguyen BUILDING AN EVENT PLANNING WEB APPLICATION USING YII2 FRAMEWORK

Phuong Nguyen BUILDING AN EVENT PLANNING WEB APPLICATION USING YII2 FRAMEWORK Phuong Nguyen BUILDING AN EVENT PLANNING WEB APPLICATION USING YII2 FRAMEWORK BUILDING AN EVENT PLANNING WEB APPLICATION USING YII2 FRAMEWORK Phuong Nguyen Thesis Autumn 2018 Business Information Technology

More information

레드마인 설치 작성일 : 작성자 : 김종열

레드마인 설치 작성일 : 작성자 : 김종열 레드마인 2.3.3 설치 작성일 : 2013-11-2 작성자 : 김종열 기준문서 : http://www.redmine.or.kr/projects/community/wiki/%eb%a0%88%eb%93%9c%eb%a7%88%ec%9d %B8_%EC%84%A4%EC%B9%98(Windows) 설치홖경 OS: Windows 7 64 DB: Mysql 5.5 이상

More information

OpenPro Installation Instructions

OpenPro Installation Instructions OpenPro ERP Software Installation Guide 10061 Talbert Ave Suite 200 Fountain Valley, CA 92708 USA Phone 714-378-4600 Fax 714-964-1491 www.openpro.com infoop@openpro.com OpenPro Installation of Software

More information

IELM 511 Information Systems Design Labs 5 and 6. DB creation and Population

IELM 511 Information Systems Design Labs 5 and 6. DB creation and Population IELM 511 Information Systems Design Labs 5 and 6. DB creation and Population In this lab, your objective is to learn the basics of creating and managing a DB system. One way to interact with the DBMS (MySQL)

More information

Compiere 3.3 Installation Instructions Linux System - Oracle Database

Compiere 3.3 Installation Instructions Linux System - Oracle Database Compiere 3.3 Installation Instructions Linux System - Oracle Database Compiere Learning Services Division Copyright 2010 Consona ERP, inc. All rights reserved www.compiere.com Table of Contents Compiere

More information

Computer Studies programs and courses have Changed!!!

Computer Studies programs and courses have Changed!!! Computer Studies programs and courses have Changed!!! You will now find us listed in the catalog and class schedules under COMPUTER SCIENCE with a new discipline code of COMP (changed from COMS) These

More information

MySQL: Access Via PHP

MySQL: Access Via PHP MySQL: Access Via PHP CISC 282 November 15, 2017 phpmyadmin: Login http://cisc282.caslab. queensu.ca/phpmyadmin/ Use your NetID and CISC 282 password to log in 2 phpmyadmin: Select DB Clicking on this

More information

Blog site (cont.) theme, 202 view creations, 205 Browser tools, 196 Buytaert, Dries, 185

Blog site (cont.) theme, 202 view creations, 205 Browser tools, 196 Buytaert, Dries, 185 Index A Administration, 157 backups and restore (see Backups and restore website) file system, 161 log files, 162 tasks, 157 updates and security patches, 165 user accounts, 166 Aggregator module, 218

More information

Compiere 3.3 Installation Instructions Windows System - Oracle Database

Compiere 3.3 Installation Instructions Windows System - Oracle Database Compiere 3.3 Installation Instructions Windows System - Oracle Database Compiere Learning Services Division Copyright 2010 Consona ERP, inc. All rights reserved www.compiere.com Table of Contents Compiere

More information

Oracle Service Cloud Integration for Develope

Oracle Service Cloud Integration for Develope Oracle Uni Contact Us: 08 Oracle Service Cloud Integration for Develope Durat5 Da What you will learn The class covers how to extend the Service Cloud objec applicable to all APIs before moving on to specific

More information

Case Study Schedule. NoSQL/NewSQL Database Distributed File System Peer-to-peer (P2P) computing Cloud computing Big Data Internet of Thing

Case Study Schedule. NoSQL/NewSQL Database Distributed File System Peer-to-peer (P2P) computing Cloud computing Big Data Internet of Thing Notes Grades statistics Midterm 2: average 16.32 with standard deviation 2.63 Total points so far: average 48.59 (out of 58) with standard deviation 5.00 The grading so far: [52.2, 58]: A; [43.6, 52.2):

More information

INSTALLING RACHEL ON SYNOLOGY GIAKONDA IT

INSTALLING RACHEL ON SYNOLOGY GIAKONDA IT INSTALLING RACHEL ON SYNOLOGY GIAKONDA IT To add RACHEL to a Synology server there are a few stages to go through. First we need to ready the server for web use. Then we have to obtain a copy of the RACHEL

More information

ULTEO OPEN VIRTUAL DESKTOP SUSE LINUX ENTERPRISE SERVER (SLES) 11 SP1 SUPPORT

ULTEO OPEN VIRTUAL DESKTOP SUSE LINUX ENTERPRISE SERVER (SLES) 11 SP1 SUPPORT ULTEO OPEN VIRTUAL DESKTOP V4.0.2 SUSE LINUX ENTERPRISE SERVER (SLES) 11 SP1 SUPPORT Contents 1 Prerequisites: SUSE Linux Enterprise Server (SLES) 11 SP1 3 1.1 System Requirements..............................

More information

Poseidon 4002 MANUAL

Poseidon 4002 MANUAL Poseidon 4002 MANUAL Poseidon 4002 MANUAL POWER input 12VDC supply (jack or terminals) INPUTS Binary inputs 1 6 (for contacts) OUTPUTS Two 50V rated switchover relay contacts ETHERNET 10 or 100/10 Mbps

More information

Map Intelligence Installation Guide

Map Intelligence Installation Guide Map Intelligence Installation Guide ii CONTENTS GETTING STARTED...4 Before Beginning the Installation... 4 Database Connectivity... 6 Map and Server Settings for Google Maps... 6 INSTALLING MAP INTELLIGENCE

More information

Configuration Setting

Configuration Setting Hello friends, this is my first blog on Codeigniter framework. In this, we are going to make login, signup and user listing system. Firstly, install the Codeigniter framework either in your local server

More information

REV OBSERVER for WINDOWS

REV OBSERVER for WINDOWS REV OBSERVER for WINDOWS Purpose This document is a step by step guide for installing REV OBSERVER software from the Internet on to a WINDOWS Operating System. Requirements Normal Installation None To

More information

Siebel Repository Documentation

Siebel Repository Documentation Siebel Dipl. Inform. Volker Siefke Siefke Solutions Wiggenhalde 27 6010 Kriens Switzerland M: +41 76 466 49 11 E: volker.siefke@gmail.com 1 Siebel by Siefke Solutions 11/03/2016 Change and Revision History

More information

Real Life Web Development. Joseph Paul Cohen

Real Life Web Development. Joseph Paul Cohen Real Life Web Development Joseph Paul Cohen joecohen@cs.umb.edu Index 201 - The code 404 - How to run it? 500 - Your code is broken? 200 - Someone broke into your server? 400 - How are people using your

More information

Presentation and Installation

Presentation and Installation and 1 Summary 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 2 The WebSite-PHP Framework has started end of 2009. It's an open-source PHP web application framework with an MIT license. WebSite-PHP is a PHP Framework which has

More information

ULTEO OPEN VIRTUAL DESKTOP OPENSUSE 11.3 SUPPORT

ULTEO OPEN VIRTUAL DESKTOP OPENSUSE 11.3 SUPPORT ULTEO OPEN VIRTUAL DESKTOP V4.0.2 OPENSUSE 11.3 SUPPORT Contents 1 Prerequisites: opensuse 11.3 3 1.1 System Requirements.............................. 3 2 Repository 4 2.1 Online Method..................................

More information

This document explains how to install Labmatica LIMS.

This document explains how to install Labmatica LIMS. This document explains how to install Labmatica LIMS. Table of Contents A Introduction...1 B Installing the database...1 1 Installing MySQL Server 5...1 2 Running the Labmatica database script...2 C Installing

More information

Setting up Omeka on IU s Webserve

Setting up Omeka on IU s Webserve Setting up Omeka on IU s Webserve Request Webserve Account Consult the "Getting Started" document before you request a Webserve account. The following steps are required: 1. Request a Group Account 1.

More information